Windows Kayıt Defterinin Gizemleri
Dokuz adımda Windows’un kayıt defterini tanıyalım ve gerçekten de tehlikeli ya da gizemli olup olmadığını beraber görelim.Kayıt defteri birçok kişi tarafından Windows un gizemli ve kurcalanması tehlikeli bölgesi olarak görülür. Birçok kaynak, uzman değilseniz Kayıt Defterine dokunmamanızı söyler. Bu yazımızda Kayıt Defterinin ne olduğunu ve nasıl kullanıldığını inceliyoruz.
Kayıt defteri nedir?
Kayıt Defteri bilgisayarınızın sabit diskinde yer alan ve Windows ayarlarınızla ilgili bilgileri saklayan bir veritabanıdır. Bu veritabanı aynı zamanda bilgisayarınızda yüklü diğer programların da ayarlarını saklamak için kullanılır. Kayıt Defterinde duvar kağıdı gibi çok basit olarak nitelendirilebilecek bilgilerden bilgisayarınızda yer alan donanımlarla ilgili hayati öneme sahip bilgilere kadar birçok veri bulunur. Ne zaman duvar kağıdınızı veya Word ve Excel gibi programların ayarlarını değiştirseniz, değişiklikler Kayıt Defterine kaydedilir. Kısacası bilgisayar ayarlarınızda yaptığınız tüm değişiklikler Kayıt Defteri tarafından saklanır.
Kayıt defteri önemli midir?
Eğer Kayıt Defterinizi kaybederseniz Windows’un ayarlarla ilgili son derece önemli bir belgeye erişimi imkansız hale gelir. Bu durumda Windows bilgisayarınızda bulunan donanımların veya yazılımların ne olduklarını veya onlara nasıl ulaşması gerektiğini bilemeyecektir. Sevindirici haber, Kayıt Defterinin tamamının yok olmasının çok fazla karşılaşılabilecek bir durum olmadığıdır.
Zaman zaman Kayıt Deften nin bir kısmının zarar görmesiyle karşılaşılır ve böyle bir durumda oluştuğunda Windows doğru olarak çalışamamaya başlar. Ortaya çıkacak problemin büyüklüğü kaybedilen veya zarar gören bilgilerin sistem için ne derece önemli olduğuyla bağlantılıdır. Kayıt Defteri bilgilerinin silinmesi veya hatalı değerlerle değiştirilmesi de yine büyük problemler çıkarabilir.
Kayıt defterinin yapısı nasıldır?
Kayıt Defteri bilgisayarınızın sabit diskinde, Windows klasörü altında birkaç belge içerisinde bulunur. Fakat kayıt defteri açıldığı zaman tek bir belge gibi görüntülenir. Kayıt Defteri’nizi incelerken bunu Windows Gezginine benzer Kayıt Defteri Düzenleyicisi adlı bir pencere içerisinde yaparsınız. Kayıt Defteri Düzenleyicisi penceresinde Bilgisayarım altında HKEY CLASSES ROOT, HKEY CURRENT USER, HKEY LOCAL MACHINE gibi klasörlere benzer girişler mevcuttur, bu girişlere anahtar adı verilir. Anahtarlar sayısız alt anahtarlara sahiptir ve bunları gezmek Windows Gezgini ile gezinmeye benzer.
- Kayıt defteri editörü
Anahtar nedir?
Eğer Kayıt Defteri’nin sabit diskiniz gibi düzenlendiğini düşünürsek, anahtarlar klasörlere karşılık gelmektedir. Normal bir veritabanının aksine Kayıt Defteri anahtarlarıysa özel bir yöntemle düzenlenir. Örnek olarak HKEY CURRENT USER, o anda bilgisayarda oturum açmış olan kullanıcının ayarlarını içermektedir ve birçok alt anahtara sahiptir. Örneğin alt anahtarlardan birisi olan Software yine kendi altında yüklediğiniz programlara ait alt anahtarlara ayrılmaktadır. Microsoft anahtarıysa Windows, Office ve benzeri uygulamaların alt anahtarlarını taşımaktadır.
Veri nedir?
Eğer anahtarları klasör gibi düşünürsek, klasör içerisindeki belgeler de Kayıt Defteri içerisinde veri olarak adlandırılır. Bir anahtara sayısız veri atanabilir ve bu verilerin isimleri genellikle ne içerdiklerinin ipucunu verir. Veriler rakamlar ve metinler içermektedir. Buna bir örnek vermek gerekirse HKEY CURRENT USER\Software\Microsoft\Wind ows\CurrentVersion\Explorer\Desktop\CleanupWi z altında karşınıza çıkacak “Days between cleanup” (Son temizlikten sonraki gün sayısı) adlı veriye bir rakam atanmıştır. Bu rakam Masaüstü Temizlik Sihirbazının kaç günde bir görevini yapacağını gösteren bir değerdir.
Kayıt defterinin düzenlenmesi nedir?
Windows birçok Kayıt Defteri ayarının kayıt defterinin içerisine girmeden de düzenlenmesine izin vermektedir, örnek olarak duvar kağıdını değiştirmek istediğinizde bunu farklı bir yoldan kolaylıkla yapabilirsiniz. Fakat bazı ayarlar için Kayıt Defterine girerek verileri değiştirmeniz gerekir. Kayıt Defterini düzenleyerek veriler ve verilere atanmış değerler görüntülenebilir, yeni veriler yaratılabilir, var olanlar silinebilir veya değiştirilebilir. Yine aynı yolla kullanıcı hesaplarının erişimleri kısıtlanabilir.
Regedit nasıl kullanılır?
Kayıt Defteri Düzenleyicisini çalıştırmak için Başlat ve Çalıştır’a tıklayın. Çalıştır penceresinde yer alan metin kutusuna “regedit” yazın. Karşınıza Kayıt Defteri Düzenleyicisi çıkacaktır. Sol taraftaki kısımda anahtarlar yer alır. Anahtarların yanında yer alan “+” sembollerine tıklayarak her bir anahtarın alt anahtarlarını görüntüleyebilirsiniz.
Bir anahtarı seçtiğinizde “Düzen” menüsünden “Yeni”, “Sil” ve “Yeniden adlandır” komutlarıyla her bir anahtar üzerinde değişiklikler yapabilirsiniz. “Yeni” seçeneğini seçtiğinizde oluşacak yeni anahtar seçtiğiniz anahtarın bir altında yer alacaktır ve vereceğiniz değer bu anahtarla ilişkilendirilecektir. Sağ taraftaki pencerede bulunan bir verinin üzerine sağ tıkladığınızda o veriyi değiştirebilirsiniz, sağ pencerenin içerisine farenizin sağ tuşuyla tıkladığınızdaysa yeni veri oluşturabilecek bir menü açılacaktır.
Yedek nasıl alınır?
Eğer Kayıt Defterinde bir değişiklik yapmanız gerekiyorsa, kesinlikle değişiklik yapacağınız anahtarın bir yedeğini almanızı öneririz. Bunu yapmak için sol pencerede yer alan ve değişiklik yapacağınız anahtarın üzerine farenizin sağ tuşuyla tıklayın ve açılacak menüden “Ver” seçeneğini tıklayın.
Belgeye bir isim verin ve masaüstüne kaydedin. Bu aşamadan sonra istediğiniz değişikliği yapın. Eğer bir sorunla karşılaşırsanız aldığınız yedeğin üzerine çift tıklamanız yeterli, bu işlem her şeyi eski haline getirecektir. Eğer tüm Kayıt Defteri’nizin yedeğini almak isterseniz yine sol pencerede yer alan Bilgisayarım anahtarına sağ tıklayarak “Ver” seçeneğini tıklayarak tüm Kayıt Defterinizi yedekleyebilirsiniz.
İşler ters giderse ne yapmalı?
Bir şeyler ters giderse, Windows bu nedenle Kayıt Defteri’ndeki bilgileri kullanarak sistemi yükleyemezse ilk önce Kayıt Defterinin çalışan sürümünü yüklemeyi dener. Sistemin yüklenememesiyle karşılaşırsanız, yüklenmenin başlangıcında F8 tuşuyla açılış menüsüne girerseniz, Last Known Good Configuration seçeneğiyle çalıştığı bilinen son Kayıt Defteri yapılandırmasıyla sistemi başlatabilirsiniz.
Sisteminiz düzgün olarak çalışıyorsa, Current ve Default adlı Kayıt Defteri sürümleri birbirinin aynısıdır. LastKnownGood adlı yapılandırmanın da tek bir yedek kopyası bulunur.HKEY LOCAL MACHINE\SYSTEM içindeki ControlSet001, Windows’un başarıyla yüklendiği son yani şu an çalışmakta olan Kayıt Defteri yapılandırmasıdır. Yükleme başarılı olarak gerçekleştiğinde Windows bunun ControlSet002 adında bir kopyasını alır, bu yüklemeden sonra gerçekleşen değişiklikleri ControlSet001 içinde yapar.
Açılışta Last Known Good yapılandırması seçilirse, Windows ControlSet001′i ControlSet003 adıyla kopyalar ve LastKnownGood’u ControlSet001 yapar. Bazı uygulamalar hangi yapılandırmayı kullanacaklarını bilemediği için, bunlara destek sağlamak amacıyla ControlSet001 ‘in bir de CurrentControlSet adında kopyası oluşturulur.
Birkaç Kayıt Defteri ipucusu
Anakart BIOS’unun tarih ve sürüm gibi bilgilerini
HKEY_LOCAL_ MACHINE\HARDWARE\DESCRIPTION\System
anahtarı içinden öğrenebilirsiniz. Takas dosyasını kapatmak için
HKEY_LOCAL_ MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Session Manager\MemoryManagement
içindeki DisablePaging Executive’in değerini 1 yapın, ancak birçok uygulamanın takas dosyasını kullanmak istediğini unutmayın.Bilgisayarınızın kasası ya da anakart üzerindeki sistem hoparlörünü çalıştırmak ya da devre dışı bırakmak için
HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Sound
içindeki Beep değerini Yes ya da No olarak ayarlayın.
