Ubuntu Netbook Remix Kurulumu
Hız, güvenlik ve şık bir masaüstü için artık yüzlerce dolar ödemeye gerek yok. Kullanımı en kolay dağıtımlardan biri olan Ubuntu Linux’un Netbook Remix sürümünün adım adım kurulumunu ve daha fazlasını açıklıyoruz.
Oldukça hafif ve ucuz oldukları için “netbook” adıyla anılan küçük notebook’lar, sürekli yanında taşıyabileceği bir bilgisayarla internette gezinmek isteyenlerin gözdesi. Ancak hem fiyat hem de kilo avantajını koruyabilmesi için çoğunda optik sürücü bulunmayan bu bilgisayarlar, genellikle içinde hangi işletim sistemi gelirse onunla kullanılıyor.
Bu sistem Windows olunca da, kullanıcıların başı ister istemez virüsler ve zamanla ağırlaşan masaüstü ortamıyla derde giriyor. Diğer yandan, ticari Linux dağıtımlarıyla gelen netbook’lar da var; ancak bu dağıtımlar da kullanıcıların isteklerini karşılamakta çoğu zaman yetersiz kalıyor.
Eğer siz de yakın zamanda bir netbook aldıysanız ve hiçbir ücret ödemeksizin internette güvenli sörf yapmanın, virüslerle uğraşmadan ofis belgeleriyle çalışmanın ve şık bir masaüstünün keyfini sürmek istiyorsanız, Ubuntu Netbook Remix dağıtımını kullanabilirsiniz.
Neden Ubuntu Netbook Remix?
- Virüs derdi yok. Antivirus programı çalıştırmak gerekmediği için işlemci ve bellek daha efektif kullanılıyor.
- Tamamen ücretsiz. Ofis paketi, internet tarayıcısı ve MSN Messenger gibi temel programlar yüklü geliyor. Ekstra program kurmak da oldukça kolay.
- Program kurdukça şişmiyor, hep hızlı kalıyor.
- Optik sürücü olmadan kurulabiliyor. Ayrıca Windows’un aksine sistemi bilgisayarınıza hiç kurmadan, doğrudan USB’den çalıştırmanız mümkün.
- Çoğunlukla tüm donanımınız otomatik olarak ayarlanıyor.
Ubuntu Netbook Remix’i deneyin
Bir deneme sürüşü yapmaya karar verdiyseniz izlemeniz gereken adımlar şöyle:
- Öncelikle daha önce netbook’unuza kaydetmiş olduğunuz tüm önemli dosyalarınızı yedekleyin; herhangi bir yanlış adımda verilerinizi kaybetme riskinizi ortadan kaldırın.
- Başka bir bilgisayara http://www.ubuntu.com/netbook/get-ubuntu adresinden Ubuntu Netbook Remix’in son sürümünü indirin. En az 1 GB’lik bir USB bellek takın ve içindeki dosyaları silin.
- İndirdiğiniz imaj dosyasını USB’ye yazmak için, Windows kullanıyorsanız https://launchpad.net/win32-image-writer/+download adresinde bulunan Disk Imager’i; Ubuntu kullanıyorsanız Synaptic paket yöneticisiyle kurabileceğiniz usb-imagewriter paketini kullanın.
- İmaj dosyasını yazdıktan sonra USB belleğinizi netbook’unuza takın, USB’den boot etmek için gereken ayarlamaları yapın. Bu işlem için bilgisayarınızın açılış düğmesine bastıktan birkaç saniye sonra F2 veya Del tuşlarından birine basarak BlOS’a girin. Boot menüsüne gelip USB seçeneğini en yukarıya taşıyın (çoğu BlOS’ta bu işlem F5-F6 tuşlarıyla yapılıyor). Ayarları kaydedip bilgisayarınızı yeniden başlatın.
- Eğer ayarları doğru yaptıysanız, bilgisayarınız USB diskinizden açılacak ve Ubuntu size sistemi hangi dille kullanmak istediğinizi soracak. Klavyeyi kullanarak istediğiniz dili seçip Enter’a basın.
- Ön tanımlı olarak seçili gelen menü seçeneğiyle bilgisayarınızda hiçbir değişiklik yapmadan Ubuntu’yu deneyebilirsiniz. Enter’a basıp devam edin. 2-3 dakika sonra sistem karşınıza gelecek.
Arayüze bakış
Netbook Remix’te özgün dağıtımdan farklı olarak, çalıştırdığınız programlar görev çubuğuna isimleri yerine simgeleriyle yerleşiyor. Böylece sağlanan ekstra alana programların üst çubuklarının yerleştirilmesi sayesinde ekranda daha fazla boş alan sağlanması amaçlanmış. Geliştiriciler kurulum dosyasını küçük tutabilmek için bütün dillerin çevirilerini tamamıyla entegre etmemiş. Bu yüzden Türkçe seçeneği seçilmesine rağmen menülerin bir kısmı İngilizce gözüküyor.
Kuruluma geçmeden önce kablosuz bağlantınızı ayarlarsanız kurulum sırasında Ubuntu eksik dil paketlerini yükleyerek Türkçe desteğini sorunsuz hale getiriyor. Önemli bir hatırlatma yapalım: Netbook Remix’in 9.04 sürümünde “Masaüstü Moduna Geç” seçeneği sorunlu. Yeni başlayan bir kullanıcıysanız bu seçeneği es geçin. Bu konuda sorun yaşarsanız yazının sonundaki “olası sorunlar” başlığına bir göz atın.
Kablosuz bağlantı ve dil desteği
Kablosuz bağlantınızı ayarlamak için sağ üst köşede üzerinde kırmızı bir çarpı işareti bulunan dört çubuğa tıklayarak listeden kablosuz ağınızı seçin, şifrenizi girin ve Connect’e basın (Bu aşamada Ubuntu, şifreleri ekstra güvenli saklamak için keyring, yani anahtarlık için şifre oluşturmanızı istiyor.
Buna ihtiyaç duymadığınızı düşünüyorsanız hiçbir şey girmeden Create’e basın ve “Use Unsafe Storage” seçeneğini seçin. Bağlantı kurulabildiyse sorun yok. Eğer bağlantıda sorun olursa, kurulumdan sonra da kablosuz ağ kartınızı çalışır hale getirebilirsiniz.
Ubuntu Netbook Remix’i beğendiyseniz bilgisayarınıza kurmanız hiç de zor değil.
Adım adım kurulum:
Adım 1, 2 ve 3
Sağ üst köşede bulunan “Kur”a tıklayın. Dil, zaman dilimi ve klavye ayarları, USB’den önyükleme esnasında Türkçe seçtiğimiz için otomatik olarak yapılıyor. İlk üç adımda hiçbir şey değiştirmeden “Forward”a tıklayıp devam edin.
Adım 4
Aşağıdaki üç seçenekten birini uygulayıp devam edin.
- Ubuntu’yu daha önce sisteminizde var olan başka bir işletim sistemiyle, örneğin Windows’la birlikte kullanmak istiyorsanız, “Yan yana kur, açılışta aralarından biri se-çilebilsin” opsiyonunu seçin. Ubuntu sizin için birincil disk alanını ufaltıp, açılan boş alana kurulacaktır. Bu durumda bilgisayarınızı açarken hangi sistemi kullanmak istediğinizi soran bir menü çıkar. Linux ile yeni yeni haşır neşir oluyorsanız bu seçeneği seçmenizi öneririz.
- Sadece Ubuntu kullanmak istiyorsanız ve daha önce var olan işletim sistemini silecekseniz, önce bütün kişisel dosyalarınızı bir başka bilgisayara veya taşınabilir sabit diske yedekleyin. Bu adımdan sonra Ubuntu kurulumu sırasında “Bütün Diski Kullan” seçeneğini seçebilir ve devam edebilirsiniz.
- İleri seviye bir bilgisayar kullanıcısıysanız ve diskinizin hangi kısmına, ne boyuttaki bir bölüme kurulum yapacağınıza kendiniz karar vermek istiyorsanız, “Bölümleri Elle Belirt – Gelişmiş” seçeneğinden bir kök bölümü (SSD kullanmıyorsanız bir de swap bölümü) yaratmalısınız.
Adım 5
Bu ekranda belirleyeceğiniz kullanıcı adı ve şifreye ileride program kurarken veya sisteminizi konfigüre ederken ihtiyacınız olacak. O yüzden kullanıcı adı ve şifrenizi iyi seçin, mümkünse bir yere not edin.
Adım 6
Bilgisayarınızda Windows veya başka bir sistem varsa ve Ubuntu’yu onun yanına kuruyorsanız, Belgelerim klasörü ve sık kullanılanlar gibi kişisel verileri yeni sisteminize aktarabilirsiniz. Bilgisayarınızda başka bir işletim sistemi bulunmuyorsa kurulum bu adımı geçip doğrudan 7. adıma gelecektir.
Adım 7
Hiçbir ayarı değiştirmeden “Yükle”ye tıklayın.
Kurulum bilgisayarınızın performansına göre 10-20 dakika sürecektir; bittiğinde “Şimdi Yeniden Başlat’ı seçin. Bilgisayarınız yeniden başlarken USB belleğinizi çıkarın. Birkaç saniye sonra Ubuntu Netbook Remix huzurlarınızda olacak. Güncelleme yöneticisi otomatik olarak çalışırsa sistemi güncellemeden önce internet bağlantınızda sorun olmadığından emin olun. Yarım kalan bir güncelleme sistemde hata oluşturabilir.
Flash eklentisi, ekstra yazı tipleri ve Türkçe yazım denetimi
Netbook’unuzla rahatça çalışabilmek için ekstra birkaç program kurmanız ve ayar yapmanız gerekecek. Program kurmak için “Yönetim” menüsünde bulunan Synaptic Paket Yöneticisi’ni kullanacağız. Öncelikle Flash içeren siteleri görüntüleyebilmek için “flashplugin-installer” paketini kurun. Paketi arattıktan sonra çıkan sonuca sağ tıklayıp “Kurulum için işaretle” dedikten sonra yukarıdan Uygula’ya basarak kurabilirsiniz. Aynı yöntemle, Times New Roman, Verdana gibi yazı tipleri için “msttcorefonts” paketini kurun.
Türkçe yazım denetiminin çalışması için OpenOffice Java eklentisine ihtiyacınız var. Bu yüzden Synaptic’ten “openoffice-java-common” paketini kurun; daha sonra www.openoffice.org.tr sayfasından Zemberek’i indirin. OpenOffice Kelime İşlemci’yi açın, Araçlar’dan Eklenti Yöneticisi’ni seçin. Masaüstü’nden indirdiğiniz zemberek dosyasını ekleyin. OpenOffice’i kapatıp tekrar açın. İlk denemede OpenOffice çökebilir, ancak bundan sonra standart yazı tipleri ve Türkçe yazım denetimiyle rahatlıkla çalışabilirsiniz.
Not: Synaptic’ten kurulum yaparken “Bazı paketler sunucu(lar)dan alınamadı. Bu paketleri göz ardı ederek devan etmek istiyor musunuz?” sorusu çıkarsa, “Hayır” deyip Synaptic’ten tekrar “Uygula’ya basın. Kurulum kaldığı yerden devam edecektir.
Olası sorunlar
Panellerin kaybolması: “Masaüstü Moduna Geç” seçeneğiyle klasik masaüstüne geçiş yaparsanız bir sonraki başlangıçta görev çubuğu yok oluyor. Böyle bir sorunla karşılaşırsanız, Ctrl + Alt + F2 kombosuyla terminale geçin, kullanıcı adı ve şifrenizle login olun ve dikkatlice şu komutu girin:
gconftool-2 -set /desktop/gnome/session/ requiredcomponentslist –type list -list-type=string ["windowmanager","panel"]
Ardından “sudo reboot” komutuyla bilgisayarı tekrar başlatın.
Yavaş kablosuz ağ: Asus Eee serisi gibi popüler birçok netbook’un kablosuz ağ kartlarıyla sorun yaşanmasa da, bazı bilgisayarlarda Ubuntu’nun içinde gelen kablosuz ağ sürücüleri yavaş ve kararsız veri aktarımına neden olabiliyor. Bu gibi bir sorun yaşıyorsanız, sorunu aşana kadar internetiniz her koptuğunda sağ üst köşeden bağlantıyı kesip tekrar bağlanın. Kalıcı çözüm için internetten madwifihal sürücüsünü indirip derleyebilirsiniz.
Daha kolay bir yöntem ise kablosuz ağ kartınızın Windows sürücüsünü kullanmak. Bunun için önce Yönetim > Donanım Sürücüleri’ni açın, kullanımdaki sürücüyü devre dışı bırakın. Daha sonra Synaptic’ten “ndisgtk” paketini kurun, programı açın ve “Install New Driver” seçeneğiyle ağ kartınızın Windows sürücüleri içindeki .inf uzantılı dosyayı kurun.
Fan gürültüsü: İşlemcinizde fazla yük yokken boş yere çalışan fanlar hem gürültüye, hem de pilin hızlı tükenmesine neden olur. Bu sorunun farklı makineler için farklı çözümleri var. Eğer Asus Eee serisi kullanıyorsanız, http://greg.geekmind.org/eee-control/ ad resinde bulabileceğiniz “eee-control” yazılımı işe yarıyor. Aspire One için acerhdf isminde bir çekirdek modülü var; diğer makineler için de benzeri çözümler mevcut. Yeni başlayan bir kullanıcıysanız bu tip bir çözüm için bir uzmandan yardım almanızda fayda olabilir.
Başka olası sorunları çözmek ve birçok faydalı bilgiye ulaşmak için http://wiki.ubuntu-tr.org adresindeki Ubuntu Wiki’den yararlanabilirsiniz.
Kategori: Yazılım
Çok işime yaradı.Teşekkürler sitenizede abone oldum.