İşletim Sistemleri Tarihçesi
Başlarda çok alçakgönüllülerdi ama artık günümüzde işletim sistemleri her işin altından kalkabilecek yetenekte. Ve gelecekte çok daha fazlasını yapabilecekler.
Başlangıçta insan ve makinesi vardı. 1950′lerdeki ilk bilgisayarların bir işletim sistemi bulunmuyor, bunun yerine işletimi delikli yazılım kartları sayesinde insanlar gerçekleştiriyordu. Sonraları iş bittiğinde yeni işin başlamasını sağlayan ilk işletim sistemi yazılımını, Kuzey Amerika havacılık şirketi General Motors, girdi ve çıktı sistemi (GM-NAA I/O, input/output system) olarak tasarladı.
Önceleri işletim sistemleri üzerinde çalıştığı bilgisayarlara özgü yazılmaktaydı, 60′ların ortalarına geldiğimizde ilk kez IBM tüm bilgisayar modelleri için çalıştırılabilecek OS/360’1 yayınladı. Bu işletim sisteminin üretim maliyeti 50 milyon dolara ulaşmıştı ki, bu da yazılım satırı başına 225 dolar demekti. İlk işletim sistemi olan OS/360, sabit disk gibi bir depolama birimine ihtiyaç duymaktaydı. Aslında söz konusu işletim sistemi bir emülatör yardımıyla bugünkü bilgisayarlarda bile çalışıyor. İşletim sistemini ücretsiz olarak indirip denemek için www.cbttape.org/os360.htm adresini ziyaret etmeniz yeterli. Yazılımın sonraki sürümü çoklu görev işlemlerinin altından kalkabiliyordu. Birden çok görevi aynı anda koordine edip, işleyebiliyordu.
Bugün kullanmakta olduğumuz tüm işletim sistemlerinin temel mantığının 6o’lı yılların ortasında atıldığını söyleyebiliriz. Bu yıllarda üretilen el arabası büyüklüğündeki “minik” bilgisayarların görünüşünü Unix belirliyordu. Windows istisnasını bir kenara bırakacak olursak, Linux, Mac OS X ya da Solaris gibi bilinen tüm işletim sistemlerinin kökeninin Unix olduğunu görebiliriz. Dolayısıyla Unix temeli üzerine kurulan Solaris işletim sisteminin 40 yıl öncesini örnek aldığını söylememiz yerinde olur.
Uzun bir dönem boyunca Unix’in pek çok yeni fikri işletim sistemi dünyasına kattığı bir gerçek. Bu yeniliklerin çoğu günümüze kadar ulaşmış durumda: Klasörlere dağıtılabilen hiyerarşik dosya sistemi, aygıt sürücüsünden donanıma ulaşabilen çekirdek, dosya kütüğünü de bünyesinde barındıran bellek sanallaştırması gibi.
Başka bir Unix yeniliği ise işlemci çekirdeklerinin güvence altına aldığı işlenmiş bilginin uygun dağıtımı gibi bir çoklu işlem sisteminin geliştirilmesiydi.
Unix: Bilgisayar dili C özellikle bu işletim sistemi için geliştirilmişti
Her işletim sistemi bir bilgisayar diline ihtiyaç duyar. Önceleri bu donanım için belirlenmiş birer aygıt koduydu. Bu uygulamayı ise 70′lerdeki atılımıyla Unix değiştirdi. Geliştiriciler bilgi aktarımını halen kullanımda olan yeni bir dil üzerinden gerçekleştirmek istediler: C.
Böylelikle artık işletim sistemi tüm donanım bileşenleriyle uyumlu olarak çalışabilecekti; tek yapılması gereken donanım bileşeni için yeni bir sürücü oluşturarak işletim sisteminin diline o bileşeni tanıtmaktı. Peki ya Windows? Her ne kadar So’lerde MS-DOS sayesinde piyasanın büyük bir bölümünü ele geçirmiş olsa da, yazılım devi o dönemlerde teknolojik olarak eksikliklere sahipti. İlk Windows aslında bir işletim sisteminden daha çok DOS işletim sistemi çekirdeğinden çalışan, görsellik kazandırılmış bir arabirimden başka bir şey değildi. Tıpkı sürükle ve bırak ya da çalıştırılmak istenen öğelere çift tıklamak gibi, rakibi Apple’dan alınmış fare yardımıyla kullanılan bir masaüstü fikrinin orijinal olmaması gibi.
Microsoft’un ilk orijinal işletim sistemi aslında Linux’tan bir yıl sonra 1993 yılında piyasaya sürülen Windows NT işletim sistemiydi. Görünen o ki söz konusu teknolojik ilerleme olduğunda Windows’un Unix’in halefleri tarafından yakalanmaması mümkün değil. Aslında bugün kullanılmakta olan Vista işletim sisteminin bile Windows NT’nin geliştirilmiş sürümünden başka bir şey olmadığını söyleyebilmekteyiz. Windows NT’den farklı olan belirgin özellikler sadece çoklu işlemci çekirdek desteği ve düzenli virüs denetiminin yapıldığı web sayfaları. Böylelikle bir dizi yeni uygulama sayesinde, zararlı yazılımların işletim sistemini çökertmesi engellenmiş oluyor ki bu durum aslında OS işletim sisteminin getirdiği yeniliklerin rötarlı modellenmesinden başka bir şey değil. Teknolojiden yararlanması gereken sadece Windows değil.
Yapılan araştırmalar PC kullanıcılarının, üniversitelerdeki bilişim teknolojilerini yaklaşık 20 yıl geriden takip ettiğini ortaya koyuyor. Amsterdam Üniversitesinin 1984 yılında OS tabanlı geliştirdiği “Amoeba”, birden çok bilgisayar kullanıcısının aynı anda donanım kaynaklarını paylaşabildiği bir işletim sistemiydi. Bu, web tabanlı işletim sistemlerinin atası olarak kabul edilmektedir.Araştırma taleplerinin ortaya koyduğu üzere bugünlerde Microsoft’un bellek taşmaları ve mavi ekran uyarılarını tarihe karıştıracak yeni bir işletim sistemi üzerinde harıl harıl çalıştığını biliyoruz.
1956 GM-NAA I/O
General Motors IBM 704 anabilgisayarında çalışabilen ilk işletim sistemini dünyayla tanıştırdı. Ne var ki ilk işletim batch işlemiyle sınırlıydı.
1969 Unix
Oyunları “Space Travel” için yüksek performans platformuna ihtiyaç duyan Ken Thompson ve Dennis Ritchie, bu ihtiyaçlarını gidermek için ilk modern işletim sistemini yaptılar.
1973 Xerox Alto
Grafik ara yüzlü bu işletim sistemi 1981 yılına kadar kullanıldı.
1981 MS-DOS
Bu basit işletim sistemi artık PC’Ier ile geliyordu. Microsoft’un ilk büyük darbesiydi
1983 Lisa OS
Apple fare ile kontrol edilebilen ilk masaüstü işletim sistemini duyurdu. Microsoft’un taklit etmesi ise kısa bir süre sonra gerçekleşti.
1985 Windows 1.0
DOS için bir arayüz tasarımının gerçekleşmesi tam iki yıl sürdü. Lansmanında ise ticari başarısızlık örneğiydi.
1989 Epoc16
Symbian OS’nin ilk öncüsü grafik ara yüzüyle mobil cihazlarda çoklu işlemler gerçekleştirebiliyordu.
1992 Linux
Linus Torvalds Unix çekirdeği üzerine kurduğu yeni sistemi duyurdu. Aslında, başlangıçta bu sisteme “Treax” adını vermek istiyordu.
1995 Windows 95
Microsoft’un 32 bit’lik sistemi kişisel kullanıcılar arasında bir numara oldu. ilk dört günde dört milyon yazılım paketi satıldı.
2001 Mac OS X
Apple oldukça büyük değişikliklere gitti ve Unix üzerine kurulu animasyonlu masaüstüne sahip işletim sistemini duyurdu.
2001 Windows XP
Windows NT ve Windows 95 işletim sistemlerinin bileşiminden oluşan bu işletim sistemi, ürün aktivasyonu her ne kadar o tarihlere dayansa da günümüzün en popüler yazılımı.
2007 Windows 7
Modern sistemler çok yönlü olmalı: Vista’nın takipçisi netbook’lar için yeterince ince ve dokunmatik olarak kullanılabiliyor.
2007 Singularity
Microsoft’un araştırma birimleri artık mavi ekran hatası vermeyecek ve bellek taşmalarına uğramayacak yeni bir işletim sistemi mimarisi geliştirmeye koyulduklarını duyurdu.
Kategori: İşletim Sistemleri • Yazılım
[...] [...]