IPv6 İle İlgili Merak Edilenler
Tahminlere göre iki sene içinde IP adresleri tükenecek. Buna çare olarak geliştirilen IPv6 daha farklı yenilikler sunacak biçimde tasarlandı.Haberlere bile konu olan IP adreslerinin yetersiz kalması meselesi nüfus çokluğu itibariyle en çok Çin’deki yetkililerin canını sıkıyor olsa da dünya genelinde önlemler almanın zamanı geldi.
IP olarak ifade edilen internet protokolünün şu aşamada dördüncü versiyonu yaygın biçimde kullanılıyor. IPv4 sisteminde ağ cihazlarına verilmiş birer 4 haneli adres tanımlaması var. Bunu MAC adresiyle karıştırmamak lazım. Ağ cihazlarının MAC adresi benzersizdir ve değişmez yani vatandaşlık numarası gibi düşünülebilir. IP adresiyse değişken olabilir. Adres gibi düşünmek daha doğru olur.
IPv4 için kullanılan 4 haneli tanımlamada her bir hane değeri O ile 255 arasında değişir. Örnek bir adres olarak 10.20.30.40 gösterilebilir. Hemen anlaşılacağı gibi bu şekilde 256 x 256 x 256 x 256 =2564 = 4,294,967,296 farklı adres yazılabilir. Fakat bunların bir kısmı özel ağlar ve multicast için tahsis edilmiştir.
Sonuç olarak bizler gibi kullanıcılara sunulan adres sayısı daha azdır. İnternette yönlendirmeler IP adresleri üzerinden yapılır. Ancak akılda kalmaları zor olduğundan alan adları belirmiştir. Sizler de ADSL üzerinden internete eriştiğinizde modeminize bir IP adresi verilir. Sabit adres almak için anlaşmadıysanız servis sağlayıcının havuzundaki adreslerden biri geçici olarak size tahsis edilir. Modemi kapatınca ya da elektrik kesilince sonraki bağlantıda başka bir IP adresi aldığınızı görürsünüz. Bu IP adresini iç ağlardakiyle karıştırmayın. İnternete (WAN = Wide Area Network) çıkmak kullandığınız IP adresi gerçektir ve bu adresle size dünyanın bir noktasından erişim yapılabilir.
NAT ile tükenme sorunu geciktirildi
Örneğin bir deneme yaparsanız ve dış IP adresini arkadaşınıza verirseniz, ADSL modeminizin ayar sayfasına ulaştığını öğrenebilirsiniz. Hele hele öntanımlı şifreyi değiştirmediyseniz, arkadaşınızın modeminize ait ayarları kurcalaması mümkün olabilir. Modemin aldığı dış IP adresi tek olsa da buna bağlı olan ofis / ev bilgisayarları çok sayıda farklı iç IP adresi kullanabilir. Bu yöntemle hem güvenlik sağlanır, hem de IP adresinin çabuk bitmesi engellenir.
Örneğin işyerinizdeki bir PC ile evinizdeki bir PC aynı IP adresini kullanıyorsa bu mümkün olabilir. Çünkü adresler özel ağ ortamları için özel olarak atanabilir. Adreslerin iş ortamında ve ev ortamında benzersiz olması yeterlidir. Dışardan erişim için dış IP adresi kullanılır dedik ama bu adresle modeme erişim gerçekleşiyorsa yapılması gereken modem ayarından yönlendirme ayarlamaktır. Ancak bu sayede ağdaki bir bilgisayara uzaktan erişim yapabilirsiniz. Her ne kadar iç ağlardaki NAT (Network Address Translation) sayesinde IP adreslerinden tasarruf edilmiş olsa da çeşitli nedenlerden dolayı IPv4 ile gelen sınıra beklenenden daha çabuk ulaşıldı.
Bunun altında yatan nedenlerden bazıları dizüs-tü bilgisayar, cep telefonu, PDA, netbook gibi taşınabilir cihazların hızla çoğalması, ADSL modem ve kablolu modem gibi cihazların sürekli bağlı kalıp IP adresini uzun süre rezerve etmesi ve internet kullanımının beklenenden hızlı artması. Durumu yavaşlatmak için iç ağlar çoğaltılabilir ancak çözüm olması mümkün değil. Tahminlere göre 2011-2012 yıllarında IP adresi kesinlikle yetersiz kalacak. Önümüzdeki iki seneden az zamanda hızlı biçimde yeni bir sisteme geçiş yapmak gerekiyor. IP adresleri dünya genelinde bir havuz olmayıp paylaştırılmış durumda. Örneğin A.B.D.’de %19 oranında boş adres var ama bazı ülkelerde durum çok daha kritik.
Kuralları IETF tanımladı
Kalifomiya’daki “Internet Engineering Task Force” (IETF) tarafından geliştirilmiş yeni standart IPv6 olarak anılıyor. Bir aralar test çalışmaları için IPv5 çalışmaları yapılmıştı. Yeni sistemde adres bitmesi diye bir sorun yok. Çünkü toplam 2128 yani 3.4 x 1038 (34 sağına 37 tane sıfır yazın) tane adres var. Dünyadaki tüm insanlara ömür boyu bitiremeyecekleri kadar adres düşüyor. Adres sınırlamasının kalkması dışında ağ ortamlarındaki düzenlemeler de kolaylaşıyor. IPv4 ile düzenlemeler epey zorlu olabiliyor. Çünkü hane ve karakter sayısı belli, çok sayıda tanımlama zaten yapılmış durumda ve değişiklik kısıtlaması var. IPv6 aslında IPv4′ü temel alıyor olsa da arada farklar var. Bu nedenle IPv4 uyumlu cihazlarla IPv6 uyumlu cihazlar doğrudan ağ iletişimi kuramazlar. Yeni standartta adresler her biri dört karakterli sekiz parça halinde yazılıyor.
Bu toplam 32 karakterin her biri 0-9 arası rakamlar ya da a-f arası harfler olabilir. Heksadesimal sistemde her bir karakterin 16 olasılığı var ki bu durumda 24 eder. 32 hane olduğuna göre toplamda 2128 değeri ortaya çıkıyor. Kısaltma açısından kolaylık sağlanmış. Dört tane 0000 bu şekilde yanyanaysa 0 yazılabiliyor. Örneğin IPv6 adresimiz 45f6:23ea:2342:ad28:0 8c4:0000:0000:1559 ise 45f6:23ea:2 342:ad28:08c4:0:0:1559 olarak ya da 45f6:23ea:2342:ad28:08c4::1559 da yazılabilir. Dağıtım farklı olacağından IPv4 uyumlu adresleri bir formülden geçirip IPv6 haline getirmek mümkün değilse de bu adresleri yeniden adlandırmak mümkün. Örneğin 128.1.1.160 biçimindeki IPv4 adresini ::ffff:8000.1 laO şeklinde IPv6 ortamında tanımlayabiliriz. Baştaki ::ffff: kısmı sabit olarak kalıyor ve IPv4′den dönüştürülmüş adreslerin tanımlanmasına yardımcı olan bir önek halini alıyor. Yeni sistemde adres sayısı çok olduğundan böyle bir alt grup oluşturmak sorun değil.
Geçiş teknolojilerinden biri Teredo
IPv4′de olduğu gibi IPv6′da da tanımlı özel adresler var. Örneğin loopback adresi olan 127.0.0.1 eşdeğeri ::1 adresi. Çok kısa görünse de esasında tam hali 0000:0000:0000:0000:0000:0000:0000:0 001 olmakta. Sıfırlar dolu aralık yerine :: konulunca böyle kısalabiliyor. Bilgisayarınızda IPv6 desteği olsa bile iletişim kurulabilmesi için router & modem gibi cihazların da destekli olması lazım. Teredo adlı tünelleme protokolü sayesinde IPv6 ağlar kurulduktan sonra sadece IPv4 destekli cihazlara erişim sağlanabilecek.
Bu sadece geçiş için kullanılacak sınırlı bir yöntem. Eninde sonunda ağ istemcilerinin IPv6 uyumlu hale gelmesi ve NAT arkasında olsalar bile eşsiz birer IPv6 adresi alması gerekecek. Maliyetten kaynaklanan bir sorun olan geçiş sancısı zamanla aşılacaktır. Teredo tünellemeyle çıkan adreslerde kullanılan önekse 2001:: şeklinde.
Teredo dışında 6to4 ve ISATAP geçiş teknolojileri de var. Daha detaylı bilgi için http://support.microsoft.com/kb/923006 adresindeki video izlenebilir, ppt dosyası gözden geçirilebilir. 2008 Pekin Yaz Olimpiyatlarında tüm ağ işlemeleri IPv6 uyumlu sistemlerle yapıldı.
Windows XP SP1 ve Windows Server 2003 ile birlikte IPv6 temel ağ teknolojilerinden biri olarak kullanılmaya başladı. Apple ise Mac OS X vlO.3 “Panther” ile IPv6 desteğini ekledi. Linux ise 2.6.12 çekirdeğinden beri tam destek veriyor. Windows Vista ve 7′de da destek var ve öntanımlı olarak aktif halde geliyor. Mart 2008′den beri http://ipv6.google.com/ adresi aktif ve uyumlu bilgisayarlarla ziyaret edilebilir.
Vista’da konfigürasyon
Windows Vista ağ bağlantılarında detaylara girince link-lokal IPv6 adresinin otomatik olarak atandığını görürsünüz. Baştaki fe80:: kısmı otomatik önektir. Bu link-lokal adresi ağdaki diğer bilgisayarlara erişmek için kullanılır. Esasında APIPA gibidir ve IPv4 sistemlerdeki 169.254.0.0 adresinin otomatik olarak atanmasına benzer. Bilgisayarınızın bağlı olduğu ağda IPv6 kullanılmaya başladıysa bunun otomatik alınmasını seçmeyin ve manuel hale getirin.
Ağ bağlantısı özelliklerinde özellikler butonuna basınca açılan pencereden Internet Protocol Version 6 (TCP/I Pv6) başlığını bulup çift tıklayın. Adres, gateway, DNS sunucu değerlerini elle girebilirsiniz. Windows XP ve Windows XP SP1′de IPv6 düzenlemeleri için Ipv6.exe ve ek komutlar kullanılıyor. Bu komutları http://technet.microsoft.com/en-us/library/bb726950.aspx adresinde görebilirsiniz. IPv6 ile gelecek yeniliklerden biri DHCPv6 olmadan da istemcilerin ayarları otomatik yapabilmesi. Mobil cihazlar açısından kolaylık sağlayacaktır.
