HTML5: Web’in Yeni Dili
Web’deki en gözde içeriklerden biri videolar. Bu yüzden, YouTube, Dailymotion ve Vimeo gibi sitelerin yeni HTML5 standardını ilk benimseyenler olmasına hiç şaşmamalı. HTML kısaltması, “HyperText Markup Language, yani “üst metin işaretleme dili” anlamına geliyor ve internetin belkemiği sayılan HTML dosyalarının yazıldığı dil oluyor.
Bu standart, kullanılabilecek komutları belirliyor. Tarayıcı motorlarının buna uyum sağlaması gerektiği için, dört büyük tarayıcı üreticisi (Microsoft bunlara dahil değil), belge yönelimli işaretleme dili ile uygulama yönelimli işaretleme dili arasında uzun zamandır var olan uçurumu kapatmayı hedefleyen sayısız HTML5 işlevinden faydalanıyor. Artık web’de bir devrim gerçekleşeceğine kesin gözüyle bakılabilir.
Multimedya: Filmleri flash player olmadan izleyin
HTML4′in temelinde, multimedya içeriklerinin daha iyi bütünleştirilmesi yatıyor. Bugüne kadar, film izleyip müzik dinlemek için Adobe’nin Flash Player’ma gereksinim duyuluyordu. Eklentilerin dezavantajları şöyle: Kaynakları fazlaca tüketiyor, sık sık çöküyorlar ve güvenlik riski oluşturuyorlar. Özellikle de Flash eklentisi PC’lere birçok zararlının giriş kapısı. Buna rağmen, neredeyse tüm önemli siteler içerik, film ya da uygulama için Flash’a ihtiyaç duyduğundan, eklenti hala vazgeçilmezliğini koruyor.
HTML4 ise yeni < audio > ve < video > etiketleriyle medya dosyalarının yerel entegrasyonuna izin veriyor. Basit, tümleşik bir oynatıcı bu dosyaları web sitesi üzerinden, herhangi bir eklenti gerekmeden oynatabiliyor. Tarayıcının bunun için tek ihtiyacı kodekler. Yalnız HTML5 özellikle bir kodek belirtmediği için, Firefox ve Opera lisans ücreti olmayan OggCodec Theora (video) ve Vorbis (ses) kodeklerinden faydalanıyor. Bu yüzden de sadece Chrome ve Safari’nin kullandığı H.264 kodekini gerektiren HTML5 videolarını YouTube üzerinden izleyemiyorlar. H.264, yüksek çözünürlüklerde Theora’dan daha etkili çalışıyor. IE8 ise hiçbir kodeki desteklemiyor.
Flash olmadan HTML5 sayesinde tarayıcılar herhangi bir eklenti olmadan da web sitelerindeki filmleri oynatıp müzikleri çalabiliyor.
Video eklemenin bir diğer dezavantajı ise grafik kartının donanım hızına tümüyle erişilememesiydi. 10. sürümünden itibaren bu özelliğe sahip olan Adobe Flash Player, bu yüzden de özellikle zayıf PC’lerde HD video izlemek için bir numaralı seçenek. “Canvas” (tuval) işlevi de ilginç ve nispeten sorunsuz bir icat. Web sitesinde tarayıcı motorunun grafikleri gerçek zamanlı render edebileceği bir alan yaratıyor.
Bu şekilde Flash ya da benzeri uygulamalar kurmadan da resim programı ya da tarayıcı oyunları yaratmak olanaklı. Bu işlev, 3B programları desteklemeye başlar başlamaz daha çekici bir hal alacak. Şu anda tarayıcı üreticileri, Canvas işlevinin OpenGL grafik kütüphanesinin komutlarından faydalanarak karmaşık 3B sahneleri gerçek zamanlı render etmesine izin verecek WebGL standardı üzerinde çalışıyorlar.
Çoklu iş parçacıkları ve konforlu sörf
HTML5, Canvas betiklerinin ve diğer işlevlerin makineyi gereksiz yere yavaşlatmasını önlemek için çoklu iş parçacıklarından (multithreading) faydalanıyor. Böylece betikler ve web uygulamaları “web işçileri” (web workers) denilen yöntemle birbirinden ayrı ve paralel bir şekilde çalışıyor. Bu işlevin sitelerin yapısının hızla oluşturulmasını sağladığı ve kaydırma ya da klavyeden giriş sırasında yaşanan gecikmeleri ortadan kaldırması bekleniyor. HTML5, web sitesi ile ilgili kullanıcı bilgileri konusunda da yenilik getiriyor. Bu güne kadar, bu tür bilgiler küçük çerezlerde (kalıcı kullanıcı bilgileri) tutuluyordu. Buna karşılık, yeni “Web’de depolama” (Web storage) teknolojisi, kullanıcının bilgisayarında 10 MB’a varan miktarda veriyi kalıcı ya da geçici olarak depoluyor.
Çerezler bilgiyi metin dosyasında saklarken, Web’de Depolama çevrimdışı kullanım amacıyla uygulamaları bile saklayabildiği bir veritabanına sahip. Ne var ki anti virüs uzmanı McAfee bunun web siteleriyle yerel uygulamalar arasındaki farkı ortadan kaldırdığı uyarısında bulunuyor. Bu da, HTML5′in platformdan bağımsız çalışması nedeniyle, korsanlara tüm işletim sistemlerini etkisi altına alan yeni saldırı olanakları sunuyor. Bu yüzden de HTML5diğer alanlarda geliştirilmiş koruma sağlamak amacında. Web sitelerinin en büyük güvenlik risklerinden biri iFrames, yani harici site içeriklerinin görüntülendiği etki alanları. Eğer dışarıdaki siteye zararlı bir kod bulaştırıldıysa, iFrame üzerinden PC’nize bulaşabiliyor.
Bunu önlemek için, web geliştiricilerin iFrames’i HTML kodundan terfi ettirerek ileride “Sandbox” (Kum havuzu) özelliğinden faydalanmaları şart. Bu, dışarıdaki sitelerin iFrames üzerinden betik çalıştırmasını, çerezlere erişmesini ya da formlar üzerinde değişiklik yapmasını önleyecek. Diğer yeniliklerse metin girdilerini daha iyi işleyen “Web Forms 2.0″, sayfa yapılandırması için yeni etiketler ve “GeoLocation”. Bu işlev aslında HTML5 standardının bir parçası değilse bile, zaman içinde tarayıcı motorlarına eklendi. GeoLocation, bir web sitesinin bir bilgisayarın coğrafi konumunu tarayıcı eklentisi gerekmeden bulmasını sağlayan bir programlama arabirimi. Bu amaç için, tarayıcı IP adreslerine, WLAN ve Bluetooth kablosuz bağlantı verilerine erişiyor ve örneğin, bulunduğunuz yeri harita üzerinde gösterebiliyor.
Gelecek: Büyük patırtıya rağmen yumuşak geçiş
Bu yeni işlevin kendini ne zaman kabul ettireceğini öngörmek olanaklı değil. Önündeki engellerden biri Internet Explorer olabilir; zira tarayıcı şimdiye kadarki özelliklerden sadece bir tanesini destekliyor (tabloya bakınız). Flash’ın yerini alması beklenen video işlevi ise zamanından önce duyuruldu. Bu yüzden bir örnek kodekleri, donanım hızlandırması ve DRM teknoloji desteği olmayan Flash hala bir numaralı web medya oynatıcısı. Diğer işlevler kesinlikle kabul görecek ve internette gezintiyi kolaylaştıracak. Ancak tarayıcı eklentilerinin sonunu getirecek büyük bir devrim beklentisi boşuna.
Kategori: İnternet
